حسين مير حيدر

6

معارف گياهى ( فارسى )

شيرين‌بيان در بوشهر و به‌طور كلى در فارس « مهك » و ريشهء آن را « بيخ‌مهك » و در اطراف تهران و شمال ايران شيرين‌بيان و در كرمان « متكى » و در اصفهان « ميجو » و « مژو » گويند . در كتب طب سنتى با نام « سوس » و ريشهء آن را « اصل السوس » مىنامند . به فرانسوى Reglisse و به انگليسى Licorice و Liquorice و Liquorish نامند . گياهى است از خانوادهء Leguminosae . چند گونه از آن در ايران مىرويد كه نامهاى علمى آنها عبارت‌اند از : 1 . Glycyrrhizia glabra L . و مترادف آن G . hirsuta L . اين گونه داراى واريته‌هاى مختلفى است كه يكى از آنها به نام G . glabra var typica Reg . et Herd . به‌طور كلى در منطقهء مديترانه در آرال ، افغانستان و در ايران مىرويد . در ايران در تمام نواحى شمال و جنوب و مشرق و شمال غرب مىرويد از جمله در آذربايجان غربى ، اطراف تبريز ، كرمان ، پل جاجرود ، منجيل در كنار سفيدرود ، هريرود ، اراك ، لرستان و در خراسان بين شيروان و بجنورد و مراوه‌تپه ديده مىشود . 2 . Glycyrrhizia echinata L . كه در مناطق غرب و شمال ايران در جنگلهاى جلگه‌اى گيلان و مازندران و بندر گز و در آذربايجان و اراك ديده مىشود . 3 . Glycyrrhizia glandulifera Waldst . Kit و مترادف آن G . glabra var glandulifera Reg . Herd . كه در خراسان بين بجنورد و مراوه‌تپه مىرويد . انواع شيرين‌بيان در افغانستان ، سوريه و به حد وفور در مجارستان ، در جنوب روسيه ، تركيه